Czytanie Dwudziestolecia VI

W dniach 14-15 września 2026 r. odbędzie się Ogólnopolska Konferencja Naukowa Czytanie Dwudziestolecia VI.
Uroczyste otwarcie nastąpi 14 września 2026 r. o godz. 10:00 w auli ZB-0.14 (budynek Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie przy ul. Zbierskiego 2/4).

Serdecznie zapraszamy!

---

Program:

Poniedziałek 14 września 2026
Budynek UJD, ul Zbierskiego 2/4
Obrady plenarne, sala 0.14

10.00 – uroczyste otwarcie konferencji

10.20-10.40 Prof. dr hab. Marian Kisiel (Uniwersytet Śląski w Katowicach): Tadeusz Kłak – badacz awangardy

10.40-11.00 Dr hab. Marcin Całbecki, prof. UG (Uniwersytet Gdański): „Rano”. Na powierzchni wiersza Tadeusza Peipera i w jego środku

11.00-11.20 Prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska (Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie): Słuchokrąg w pracach teoretycznych i twórczości dramatycznej Tadeusza Peipera

11.20-11.40 Dr hab. Agnieszka Kwiatkowska, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu): Porady dla Nowej Dziewczyny – działalność publicystyczna Wandy Borudzkiej

11.40-12.00 Dr hab. Anna M. Szczepan-Wojnarska, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie): Asceza artystyczna w liryku „Litania do Marii Panny” Jerzego Lieberta i kantacie „Litania do Marii Panny” op. 59 Karola Szymanowskiego

12.00-12.20 dyskusja

12.20-12.40 przerwa kawowa

12.40-13.00 Prof. dr hab. Elżbieta Hurnik (UJD w Częstochowie): O wierszach Marii Czerkawskiej

13.00-13.20 Dr Joanna Kulczyńska-Kruk (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk): „Święta Cecylia” Emila Zegadłowicza

13.20-13.40 Prof. dr hab. Dorota Heck (Uniwersytet Wrocławski): Problematyka opowiadanie Sergiusza Piaseckiego „Operacja Pokój” na tle dwudziestowiecznego katastrofizmu

13.40-14.00 Dr hab. Ewa Bartos, prof. UŚ (UŚ w Katowicach): Motyw kobiety w „Kochanku Wielkiej Niedźwiedzicy” Sergiusza Piaseckiego

14.00-14.20 dyskusja

14.20-15.20 obiad, hol, parter

15.20-15.40 Prof. dr hab. Agata Zawiszewska-Semeniuk (Uniwersytet Szczeciński): „Karykaturalna miniatura majowego zamachu...”. Dyskusja prasowa nad projektami Polskiej Akademii Literatury w latach 20. XX wieku

15.40-16.00 Prof. dr hab. Adam Regiewicz (UJD w Częstochowie): Polityczność odgłosu. Uwagi na marginesie lektury powieści Juliusza Kadena-Bandrowskiego

16.00-16.20 Prof. dr hab. Agnieszka Czajkowska (UJD w Częstochowie): Śpiewy i głosy w „Napoju cienistym” Bolesława Leśmiana (1936) i „Głosolalii” Krzysztofa Kuczkowskiego (2025)

16.20-16.40 Dr Katarzyna Niesporek-Klanowska (UŚ w Katowicach): Dwa głosy o bólu. Perspektywa Józefa Wittlina i Ernsta Jüngera

16.40-17.00 Dr Agnieszka Kasprzak (Instytut Badań nad Sztuką Świata, oddział Warszawa): Państwowotwórczy charakter nurtu art déco w przestrzeni sakralnej

17.00-17.30 dyskusja

17.30-17.50 przerwa kawowa

Sekcja 1; sala 0.14

17.50-18.10 Dr Beata Łukarska (UJD w Częstochowie): Jerzy Andrzejewski – reprezentant przedwojennego humanizmu chrześcijańskiego

18.10-18.30 Mgr Andrzej Handzlik (UŚ w Katowicach): „[…] Matka Polska z osłupionemi oczyma patrząc w niebo, w mózgu miała sztylet wtłoczony, w modlitwie złożone ręce…”. Rozważania wokół polskiego faszyzmu na przykładzie „Płomieni Odrodzenia”

18.30-18.50 Mgr Tomasz Nowakowski (UJD w Częstochowie): Śmierć diabłów Fausta i Iwana Karamazowa, czyli hip-hopowa lektura „Wilka stepowego” Hermanna Hessego

18.50-19.10 dyskusja

Sekcja 2; sala 1.15

17.50-18.10 Dr Mikołaj Paczkowski (Biblioteka Narodowa w Warszawie): „Zielone piekło” Zbigniewa Zaniewickiego: między reportażem podróżniczym a pikareską

18.10-18.30 Mgr Agata Ślęzak (Częstochowa): Osobliwości Syberii w reportażu podróżniczym Antoniego Ferdynanda Ossendowskiego „W ludzkiej i leśnej kniei”

18.30-18.50 dr Agnieszka Pobratyn (UJD w Częstochowie): Jan Otrembski i jego teatry

18.50-19.10 dyskusja

20.00 kolacja, hol

Wtorek, 15 września 2026
Budynek UJD, ul Zbierskiego 2/4
Obrady plenarne, sala 0.14

9.30-9.50 Dr hab. Joanna Kisiel, prof. UŚ (UŚ w Katowicach): Dwudziestolecie – bezsenna epoka?

9.50-10.10 Dr hab. Bartosz Małczyński, prof. UJD (UJD w Częstochowie): Fenomeny dźwiękowe w noweli „Głucha przestrzeń” Stefana Grabińskiego

10.10-10.30 Prof. dr hab. Robert Zawadzki (UJD w Częstochowie): „Starożytność bajeczna” Tadeusza Zielińskiego. O bohaterach i niektórych trwałych wartościach opowiadań mitologicznych

10.30-10.50 Mgr Paulina Przybyła (UJD w Częstochowie): Wyrażalność i niewyrażalność języka matematyki. O konstrukcjach literacko-matematycznych w „622 upadkach Bunga, czyli Demonicznej kobiecie” Stanisława Ignacego Witkiewicza

10.50-11.10 Dr Magda Nabiałek-Przytuła (Uniwersytet Warszawski): Kto prowadzi korowód? „Lajkonik w szopce” Józefa Jaremy jako dramat wspólnoty

11.10-11.30 dyskusja

11.30-11.50 przerwa kawowa

Sekcja 1, sala 0.14

11.50-12.10 Dr Anna Łozowska-Patynowska (Uniwersytet Pomorski w Słupsku): Barokowość jako retrowersja. Wokół „liryki pośmiertnej” Bolesława Leśmiana w „Dziejbie leśnej”

12.10-12.30 Dr Magdalena Kokoszka (UŚ w Katowicach): Leśmian i miejskie realia

12.30-12.50 Dr Anna Cholewa-Purgal (UJD w Częstochowie): Poezja dwudziestolecia Władysława Sebyły i C. S. Lewisa wobec wojny w Europie

12.50-13.10 Dr Piotr Pochel (Katowice): Góra Trzech Krzyży, Wisła i berberysy. O kazimierskim pejzażu w jednym wierszu Karola Husarskiego

13.10-13.30 dyskusja

Sekcja 2, sala 1.15

11.50-12.10 Dr hab. Joanna Warońska-Gęsiarz, prof. UJD (UJD w Częstochowie): Triumf chama, czyli „Dzieje salonu” Kazimierza Wroczyńskiego

12.10-12.20 Dr Elżbieta Wróbel (UJD w Częstochowie): O mężczyźnie na łamach „Bluszczu” – wokół jednej ankiety

12.20-12.40 Dr Anna Janek (UJD w Częstochowie): „Pani od języków” w Rumunii. Na marginesach lektury „Wspomnień i reportaży” Kazimiery Iłłakowiczówny

12.40-13.00 Dr Ewelina Mika-Załóg (UJD w Częstochowie): „...w jaskini lwa”. O „Ścieżce obok drogi” Kazimiery Iłłakowiczówny

13.00-13.10 Mgr Mateusz Stelmaszuk (UG): Projekt etyczny polskiego ekspresjonizmu

13.10-13.30 dyskusja

13.30-13.50 Podsumowanie i zamknięcie konferencji

14.00 obiad, hol, parter

16.00-17.30 Czytanie Dwudziestolecia – w szkole. Warsztaty z czytania kontekstowego w oparciu o projekt „Alternatywa dla Awangardy” – koordynator projektu prof. dr hab. Adam Regiewicz (UJD); mgr Agnieszka Grudzińska (Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie)
miejsce: RODN „WOM” w Częstochowie, sala 236 (II piętro), al. Jana Pawła II 126/130, Częstochowa

Komitet Naukowy Konferencji
prof. dr hab. Elżbieta Hurnik
prof. dr hab. Marian Kisiel
prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska
prof. dr hab. Agnieszka Czajkowska
dr hab. Joanna Kisiel, prof. UŚ
dr hab. Joanna Warońska-Gęsiarz, prof. UJD
dr Elżbieta Wróbel

Komitet organizacyjny
dr hab. Joanna Kisiel, prof. UŚ
dr hab. Joanna Warońska-Gęsiarz, prof. UJD
prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska
dr Elżbieta Wróbel
dr Anna Janek