Polska w pamięci i języku - Projekt NAWA 2026

Projekt Znam tylko frazy? Doświadczenie Polski na emigracji i uchodźstwie jest realizowany przez Instytut Literaturoznawstwa UJD na Wydziale Humanistycznym we współpracy z Centrum Języka i Kultury Polskiej Universitatea din Craiova w Rumunii. Projekt jest finansowany przez NAWA w ramach programu Promocja Języka Polskiego.

Punktem wyjścia jest wspólne doświadczenie historyczne – obecność polskiego rządu i administracji w Krajowej (Rumunia) w 1939 r. Ślady tej obecności wciąż są widoczne w lokalnej przestrzeni kultury, m.in. w Muzeum Sztuk. Zarówno historyczne (od XIX wieku), jak i współczesne relacje polsko‑rumuńskie cechuje serdeczność, wynikająca z podobnych doświadczeń politycznych i emigracyjnych. W ostatnich latach obserwuje się ponowny wzrost wzajemnego zainteresowania. Obecność polskiego kontyngentu NATO w Krajowej sprzyja widoczności Polaków i dobrej atmosferze wokół polskości. Wielu polskich pisarzy jest tłumaczonych na j. rumuński, dlatego projekt ukierunkowany jest w stronę tożsamości i kultury uobecnionej w świadectwach historycznych.

Wspólne doświadczenia historyczne i obecność Polaków w Rumunii sprzyjają dialogowi międzykulturowemu. Oba kraje łączy podobna tradycja historyczna i agrarna, z istotną rolą religii w budowaniu tożsamości. Więzi te pogłębi analiza literatury i świadectw emigracyjnych z XIX i XX wieku. Odwołanie do historii pozwala lepiej zrozumieć wspólną tożsamość i kulturowe powiązania Polski i Rumunii. Projekt ukaże wzajemne inspiracje literackie – od wpływu Mickiewicza i Sienkiewicza na literaturę rumuńską w XIX w., po oddziaływanie Ionesco, Ciorana i Celana na polską kulturę XX w. Celem jest nie tylko popularyzacja literatury, ale także refleksja nad treścią i rozumieniem w komunikacji międzykulturowej, niezbędnymi do przezwyciężania barier. Stąd tytuł projektu: „Znam tylko frazy?” – pomyślany jako refleksja obcokrajowca nad poziomem znajomości języka polskiego. Tytuł nawiązuje do twórczości Ionesco, który na podstawie prostych dialogów z podręcznika do angielskiego napisał "Łysą śpiewaczkę", ukazując absurd i pozorność komunikacji. Odwołując się do jego dziedzictwa, chcemy zaprezentować twórczość S. Mrożka, poruszającą podobne tematy absurdu, alienacji i deformacji języka. Skupimy się na roli języka jako narzędzia budowania tożsamości, szczególnie w kontekście migracji i życia w obcym środowisku.

Projekt wspiera także współpracę międzyinstytucjonalną – promocję języka polskiego, wymianę i rekrutację studentów oraz prezentację UJD jako miejsca otwartego na obcokrajowców.

Celem projektu jest przede wszystkim promocja języka polskiego oraz historii i kultury Polski w środowisku akademickim Uniwersytetu w Krajowej oraz wzmocnienie działającego przy Uniwersytecie Centrum Języka i Kultury Polskiej. Obecnie nauka języka odbywa się w formie dodatkowego kursu, poza programem studiów kierunkowych. Przy zwiększeniu zainteresowania polską kulturą, deklaracją studentów nauki j. polskiego, możliwe jest uruchomienie kierunku polonistyki na Uniwersytecie w Krajowej.

Ponadto projekt ma kilka celów: praktyczną nauka języka polskiego (A2-B1), rozwój umiejętności translatorskich, przełamywanie stereotypów oraz poznanie wspólnej historii Polski i Rumunii z 1939 r.

Więcej informacji na stronie: www.nawa2026.pwjip.whum.ujd.edu.pl