Filozofia człowieka na nasze czasy. Wykład o Józefie Tischnerze

Katedra Filozofii na Uniwersytecie Jana Długosza gościła Wojciecha Bonowicza – znanego poetę, publicystę i dziennikarza. Wygłosił on wykład poświęcony postaci i filozofii Józefa Tischnera. Spotkanie odbyło się 10 marca 2026 roku.

Podczas wystąpienia Bonowicz opowiedział o swojej drodze naukowej. Studiował polonistykę, a także – jak sam podkreślił – „trochę filozofii”. W latach osiemdziesiątych XX wieku uczęszczał na wykłady Józefa Tischnera. To doświadczenie określił jako „wchodzenie do innego świata”. Wspominał również realia studiowania i pracy akademickiej w tamtym okresie.

Prelegent przybliżył także historię życia Józefa Tischnera, dla którego filozofia była nieodłączną częścią życia. Filozof rozpoczął swoją drogę akademicką od studiów prawniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak wkrótce zdecydował się na studia teologiczne. W tym czasie zetknął się z tomizmem, który stał się jego pierwszą szkołą filozofii.

Z czasem Tischner zaczął jednak krytycznie odnosić się do tomizmu. Przełomowym momentem w jego rozwoju intelektualnym był powrót prof. Romana Ingardena na Uniwersytet Jagielloński. Tischner zapisał się na jego wykłady i zgłębiał fenomenologię, stając się wówczas jedynym księdzem uczestniczącym w zajęciach na świeckiej uczelni.

W latach siedemdziesiątych XX wieku Józef Tischner zaczął rozwijać własną koncepcję filozoficzną, którą określił mianem filozofii dramatu. Interesowała go dynamika spotkań – zarówno relacji człowieka z drugim człowiekiem, jak i człowieka z Bogiem – oraz dramatyzm tych doświadczeń.

Wojciech Bonowicz opisał Tischnera jako człowieka, który potrafił podnosić innych na duchu, często poprzez anegdoty i opowieści. Podkreślił także, że filozof głęboko wierzył w dobro obecne w człowieku. Według Tischnera nawet w obliczu wielu przejawów zła w świecie w każdym człowieku można odnaleźć „promyk dobrej woli”.

Na zakończenie Bonowicz przyznał, że właśnie ta myśl jest dla niego szczególnie inspirująca. „Mam takie przekonanie, że bardzo potrzebujemy takiego pozytywnego impulsu” – powiedział, odnosząc się do znaczenia filozofii dramatu oraz myśli Józefa Tischnera dla współczesnego człowieka.

Oprac. Oliwia Łakomiak, Alicja Mijas