Warsztaty teatralne

14 maja 2026 r. w sali 102 Wydziału Humanistycznego UJD w Częstochowie odbyły się pierwsze zajęcia teatralne, organizowane dla studentów zagranicznych w ramach projektu „Umiędzynarodowienie działań promocyjnych, naukowych i popularyzatorskich Wydziału Humanistycznego UJD w Częstochowie” – Program NAWA: Welcome to Poland 2023 (nr umowy: NR BNP/WTP/2023/1/00165/U/00001).   W ramach warsztatów teatralnych zaplanowano zajęcia mające na celu przybliżenie sztuki aktorskiej oraz wizytę w teatrze.

Zajęcia warsztatowe prowadziła Anna Wilk, aktorka oraz instruktorka teatralna. Intensywne działania aktorskie rozpoczęły się już podczas pierwszego spotkania. Prowadząca, opowiedziawszy o swoich doświadczeniach na scenie, zaproponowała studentom elementarne zadania aktorskie. Były to m.in. ćwiczenia z zakresu improwizacji teatralnej oraz pantomimy. Improwizowane scenki stały się okazją do prawdziwego popisu kreatywności. Studenci chętnie wcielali się w role. Udawało się z lekkością i humorem układać dialogi ad hoc. Z kolei pantomina, choć atrakcyjna, nie okazała się już tak łatwa, gdyż każdy gest czy ruch wymagał zaplanowania i przemyślenia. Nawet jeśli zadanie miało na celu imitację prostych czynności, na przykład otwieranie drzwi czy obieranie jabłka, które zazwyczaj wykonujemy bez namysłu i odruchowo.

Realizując zadania z pantomimy czy prezentując improwizowane scenki, studenci mogli zaprezentować nie tylko swoje umiejętności aktorskie i kreatywność. Za pomocą teatralnej komunikacji, czyli na przykład gestów, mimiki, a także modulacji głosu czy improwizowanych wypowiedzi, kształcili również kompetencje interpersonalne. Zadania aktorskie dały też sposobność, aby doskonalić sprawności językowe w sytuacjach wymagających spontanicznej wypowiedzi.

Kolejnym etapem warsztatów była wizyta w teatrze Adama Mickiewicza. 3 czerwca 2026 r. studenci uczestniczyli w przygotowanej specjalnie dla nich lekcji teatralnej. Była ona kontynuacją wcześniejszego wyjścia do teatru, również zorganizowanego w ramach projektu, kiedy to uczestnicy warsztatów obejrzeli spektakl Marka St. Germaina Lekcja tańca w reżyserii Anety Groszyńskiej. Bilety na spektakl zostały sfinansowane w całości ze środków NAWA (Program NAWA: Welcome to Poland 2023, nr umowy:  NR BNP/WTP/2023/1/00165/U/00001). Przedstawienie, podejmujące temat pokonywania barier, lęków i własnych ograniczeń, okazało się uniwersalną opowieścią o relacjach międzyludzkich. W lekki i pełen humoru sposób poruszało kwestie różnorodności, wzajemnego zrozumienia i budowania relacji ponad podziałami. Pozostawiło widzów z refleksją, że różnice mogą łączyć, a nie dzielić.  Z kolei lekcja teatralna umożliwiła uczestnikom poznanie teatru z perspektywy zazwyczaj niedostępnej dla publiczności. Przewodniczką po teatralnym świecie była pani Ewa Oleś, sekretarz literacka teatru o ogromnej wiedzy na temat świata widowisk, która z pasją ujawniała kolejne tajemnice tej niezwykłej instytucji.

Zwiedzanie teatru rozpoczęło się jeszcze przed wejściem do budynku: na placu otoczonym skrzydłami teatru, metaforycznie nazywanym „studnią”. To miejsce o wyjątkowej symbolice. Z jednej strony kieruje wzrok ku górze i przypomina o duchowym oraz twórczym wymiarze sztuki. Z drugiej – podkreśla wyjątkowość miejsca oddzielonego od miejskiego zgiełku. Jednocześnie otoczenie placu ścianami teatru i sąsiednich kamienic przypomina o nierozerwalnej więzi między sceną a widownią. Teatr istnieje bowiem dzięki spotkaniu twórców i odbiorców, oferując przestrzeń refleksji, wzruszeń oraz wspólnego przeżywania emocji.

Pani Ewa Oleś wprowadziła studentów na salę teatralną, gdzie wygłosiła krótką prelekcję na temat organizacji pracy w teatrze, po czym zabrała studentów na scenę i za kulisy. Kolejnymi punktami programu były wizyty w magazynie rekwizytów oraz kostiumerni. Uczestnicy mogli poznać sekrety przygotowywania scenicznych iluzji, a także zobaczyć (i przymierzyć!) kostiumy wykorzystywane w różnych przedstawieniach. Szczególne emocje wzbudziła możliwość zajrzenia na scenę podczas trwającej próby. W ciszy obserwowano pracę aktorów i realizatorów, dostrzegając, jak wiele wysiłku wymaga przygotowanie przedstawienia. Nie zabrakło również wizyty w garderobach i pomieszczeniach, w których codziennie dokonuje się sceniczna metamorfoza aktorów.

Spotkanie zakończyło się w foyer teatru. Lekcja teatralna okazała się cennym doświadczeniem, pozwalającym lepiej zrozumieć specyfikę funkcjonowania instytucji teatralnej oraz rolę teatru jako miejsca dialogu, edukacji i artystycznych poszukiwań.

Z kolei ostatnie spotkanie teatralne (11 czerwca 2026 r.) poświęcono głosowej i teatralnej interpretacji tekstu literackiego. Prowadząca warsztaty przyniosła ze sobą książki z tekstami wierszy dla dzieci, poezję Agnieszki Osieckiej, a także dramaty – „Śluby panieńskie” Aleksandra Fredry i „Moralność Pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej.  Zajęcia miały pracę nad interpretacją głosową i sceniczną tekstów. Należało je najpierw umiejętnie przeczytać - z zaangażowaniem emocjonalnym, by za pomocą każdorazowo czytanego tekstu, przekazać zróżnicowane emocje. Studenci poznali podstawowe zasady pracy głosem i poprawnego, efektywnego oddychania.  Podczas zajęć studenci interpretowali tekst dramatu na potrzeby budowania postaci i wykonywali podstawowe ćwiczenia z zakresu ruchu scenicznego (gestykulacja, mimika, postawa, poruszanie się w przestrzeni).

Warsztaty teatralne były dla studentów wyjątkowym spotkaniem ze sztuką aktorską, ale też lekcją uważności, empatii oraz kolejną sposobnością, by ćwiczyć poprawne mówienie po polsku.

Oprac: Anna Janek, Ewelina Mika-Załóg