Konferencja naukowa

Między pamięcią a wyparciem. Żydowskie dziedzictwo w polskiej kulturze – konferencja „Wyparte dziedzictwo”

14–15 października na Wydziale Humanistycznym UJD odbyła się konferencja naukowa „Wyparte dziedzictwo. Renarracje starotestamentowe w literackiej twórczości”, która zgromadziła kilkunastu badaczy z Polski i zagranicznych ośrodków m.in. Londynu, Genui, Pizy i Wiednia.

Celem tego spotkania było poruszenie niezwykle istotnego wątku obecności ukrytej tematyki  żydowskiej w polskiej kulturze, a także tradycji biblijnej w twórczości polskich Żydów: zasymilowanych lub wypierających swoją tożsamość, jak również maranów, poruszających się pomiędzy kulturami, tożsamościami.

Konferencja została zorganizowana w ramach realizowanego na Wydziale Humanistycznym UJD w Częstochowie projektu „Umiędzynarodowienie działań promocyjnych, naukowych i popularyzatorskich Wydziału Humanistycznego UJD w Częstochowie”, finansowanego z programu NAWA Welcome to Poland 2023. Wydarzenie zostało w całości sfinansowane ze środków NAWA (Umowa: BNP/WTP/2023/1/00165/U/00001).

Temat konferencji, choć rozpatrywany jest w kontekście Żydów, dotyka szerokiego zjawiska, jakim jest postawa wyparcia będąca efektem ucieczki przed cierpieniem, które można zdefiniować jako prześladowanie lub społeczny ostracyzm. Jego efektem był proces świadomego bądź nieświadomego odcinania się od rodzimej tradycji. Zjawisko to jest bliskie ludziom, którzy kształtowali postawy na pograniczu kultur, tożsamości, na styku religii, obyczajów i przekonań.

Głównym celem spotkania była próba budowania refleksji naukowej wokół obecności narracji ukrytej, zanurzonej w tekście literackim, mającej proweniencję biblijną, starotestamentalną, midraszową i talmudyczną, nawiązującą do figur biblijnych, rytuałów i obrzędów żydowskich świąt. Bogactwo tropów, wszelkiego rodzaju judaiców, loci theologici w literaturze, opowieści tożsamościowych oraz marańskich okazuje się doprawdy niezwykła. Zza tej opowieści wyłania się dość przykra świadomość, że to nasza kultura, monolityczna, wyparła ze świadomości obecność kultury żydowskiej.

Program konferencji - pobierz plik .pdf (671 kB)

Relacje o konferencji:

• Rozmowa prof.  Adama Regiewicza i red. Aleksandry Mieczyńskiej w TV Orion pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=rHa8cY07XJE
• Notatka o konferencji na stronie portalu czestochowskie24.pl pod linkiem: https://czestochowskie24.pl/czestochowa/wyparte-dziedzictwo-konferencja-naukowa-w-ujd/

Oprac. Anna Janek