Dzieło Karla Dedeciusa, budowniczego polsko-niemieckiego pojednania – warsztaty dla uczniów

Warsztaty przeprowadzone w dniu 30 września w Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie odbyły się w ramach projektu: „Przestrzeń spotkania: Przekład – Recepcja – Transfer. Dzieło Karla Dedeciusa w 10. rocznicę śmierci”. W zajęciach uczestniczyła liczna grupa uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Feliksa Fabianiego w Radomsku wraz z paniami profesorkami Iwoną Bałazińską oraz Martą Kurek. W projekcie, którego koordynatorem jest nasza uczelnia (kierownik projektu: dr hab. Joanna Ławnikowska-Koper, prof. UJD), uczestniczą również jako partnerzy: Fundacja im. Karla Dedeciusa (Uniwersytet Europejski Viadrina), Uniwersytet Wrocławski oraz Uniwersytet Łódzki. Współorganizatorem finansującym działania jest Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki oraz Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Częstochowie. Kolejnym zadaniem projektowym będzie międzynarodowa konferencja, która odbędzie się w Częstochowie w dniach 8-10 października pod honorowym patronatem Konsula Generalnego Republiki Federalnej Niemiec.

Pierwszą część spotkania stanowił przygotowany przez dr hab. Joannę Ławnikowską-Koper wykład multimedialny poświęcony osobie i działalności Karla Dedeciusa. Jego celem było ukazanie losów urodzonego w Łodzi tłumacza, autora 50-tomowej edycji „Polnische Bibliothek” i siedmiotomowej serii „Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts” na tle wydarzeń epoki, ze szczególnym podkreśleniem doświadczenia wielokulturowości i wielojęzyczności. Przez ukazanie zaangażowania w „budowanie mostów” między Polską a Niemcami realizowanego m.in. za sprawą działalności założonego i kierowanego przez Karla Dedeciusa Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt, uczniowie mogli poznać siłę charakteru i determinację człowieka przekonanego o roli literatury i kultury w budowaniu przyjaźni i współpracy między narodami polskim i niemieckim.

Tematem warsztatów przeprowadzonych przez dr Agnieszkę Reszkę był „Proces przekładu według Karla Dedeciusa a techniki AI”. Na przykładzie wiersza Zbigniewa Herberta „Kamień” uczniowie mogli porównać wartość oraz jakość przekładu autorstwa Karla Dedeciusa oraz tłumaczeń wykonanych przez generator przekładu maszynowego oraz AI. Analizując podobieństwa i różnice, uczniowie poznali najważniejsze zasady warsztatu translatorskiego Karla Dedeciusa, a także możliwości i ograniczenia AI.

Warsztatom towarzyszyła wystawa materiałów poświęconych wybitnemu tłumaczowi oraz orędownikowi polsko-niemieckiego pojednania, która dzięki uprzejmości Archiwum im. Karla Dedeciusa (https://www.ub.europa-uni.de/pl/bibliothek/kda/index.html), gości obecnie w murach Uniwersytetu Jana Długosza.